Sunday, September 19, 2010

ಕೃಷಿ ದೃಷ್ಟಿ- ೦೩




ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ.



(ಓದುಗರೇ, ನೀವೂ ಕೂಡ ಈ ಬ್ಲಾಗ್ ನಲ್ಲಿ ಬರೆ ಬಹುದು.ಕೃಷಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಉಳ್ಳಚಿತ್ರಗಳಿದ್ದರೆ,ಬರಹ ಗಳಿದ್ದರೆ jagadeesh602@gmai.com ಗೆ ಕಳುಹಿಸ ಬೇಕಾಗಿ ವಿನಂತಿ.)

Thursday, August 5, 2010

ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ತರಬೇತಿ .


ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ತರಬೇತಿ .
ನವಜೀವನ ಸಾವಯವ ಪರಿವಾರವು ದಿನಾಂಕ ೭/೮/೨೦೧೦ ರಂದು ಯಲ್ಲಾಪುರದ ಪಟ್ಟಣ ಪಂಚಾಯತ ಸಭಾಭವನದಲ್ಲಿ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೧೦ ಘಂಟೆಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ತರಬೇತಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿ ಗಳಾಗಿ ಶ್ರೀ ಶಿವಾನಂದ ಕಳವೆ ಹಾಗೂ ವೆಂಕಟ್ರಮಣ ಹೆಗಡೆ ಯವರು ಆಗಮಿಸಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನೆಡೆಸಿಕೊಡಲಿದ್ದಾರೆ.ರೈತ ಬಾಂಧವರು ಪಾಲ್ಗೊಂಡು ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆದು ಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿ ವಿನಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.

Sunday, July 11, 2010

ಕೊನೆ.


ಕೆ.ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ, ಗೋಕರ್ಣ ಇವರು ಬರೆದ ಕಥೆಯನ್ನು
೧೧/೦೭/೨೦೧೦ ರಂದು ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಪುರವಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕಥೆಯು ಈ ತಿಂಗಳ ಓದಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.


ನೆಲದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತಿದ ಬೀಜ. ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೊಳೆತು ಮೇಲೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಸಕಾಲದ ಕೃಷಿ. ನಿರಂತರ ನೀರು, ಗೊಬ್ಬರ. ಬೆಳೆದು ಮರವಾದ ಹಸಿರ ಗರ್ಭ... ಹೂವಿನಂತೆ ಹಣ್ಣೂ ಕಾಲದಕೊಡುಗೆ. ಮಾಗಿದ ಕಾಯಿ ಹಣ್ಣಾಗಿ ಮರದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಂದು ಹೀಚು ಕಾಯಿ, ಮೊಗ್ಗೂ ಸಹ ಉದುರಿಹೋಗುವುದುಂಟು. ಅದು ಬೆಳೆದವನ ಭಾಗ್ಯ. ಕಳೆಯುವವರಿಗಾಗಿಲ್ಲದ ಕಾಲ ಬೆಳೆಯುವವರ ಕೈಯ್ಯಾಸರೆ...

ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯ ತಿಂಡಿ ತಿಂದು ಜಗುಲಿಯ ಕಾಲುಮಣೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಎಲೆಯಡಿಕೆ ಮೆಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದ ಶಂಕರಭಟ್ಟರ ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ಮಾಡಲು ಬಾಕಿಯಿರುವ ಕೆಲಸಗಳ ಸಂತೆ. ಮೊಮ್ಮಗನ ಉಪನಯನಕ್ಕೆ ಉಳಿದಿರುವುದು ಕೇವಲ ಐದಾರು ದಿನವಷ್ಟೇ. ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆಂದು ತಂದು ಹಾಕಿದ್ದ ಬಿದಿರು, ಗಳ, ತೆಂಗಿನ ಮಡಲುಗಳು. ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಒಣಸೌದೆಯ ರಾಶಿ.

ಬೇಕೆಂದರೂ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳದ ಕೆಲಸದಾಳುಗಳು. “ಅಯ್ಯ, ಚಿಂತೆ ಬಿಡಿ. ಮುಂಜಿ ಮನೆಗೆ ಗಡದ್ದು ಚಪ್ಪರ ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟರಾಯ್ತಲೆ? ನಾಕಾಳು ತಂದು ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಹುಡಿ ಹಾರಸ್ತೆ ಕಾಣಿ’’ ಎಂದು ದುಡ್ಡು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋದ ಮಂಜ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳದೆ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳೇ ಕಳೆದುಹೋಗಿವೆ. ಕೊಟ್ಟಮಾತನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳದ ನಿಯತ್ತಿಲ್ಲದ ಜನ, ಕೇಳಿದಷ್ಟು ಕೊಟ್ಟರೂ ಅವರಿಗೆ ಸವುಡಾದಾಗ ಕೆಲಸ. ಯಾಕಾದರೂ ಬೇಕು? ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕಲ್ಪಿಸಿದ ಸೌಲಭ್ಯ. ಹೊಟ್ಟೆಯೊಂದರ ರಗಳೆ ಮುಗಿದರೆ ತೀರಿತು. ಅಲ್ಪತೃಪ್ತರಿಗೆ ಆಕಾಶದ ಕನಸಾದರೂ ಬೀಳುವುದು ಹೇಗೆ... ಅಂದಿಗಂದಿಗೆ ಮುಗಿಯು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ...

ಮಗ-ಸೊಸೆ ಉಪನಯನದ ಹೇಳಿಕೆಗೆಂದು ನಂಟರ ಮನೆಗೆ ಹೋದವರು ಬರುವುದು ನಾಳೆ. ಪುರೋಹಿತರಿಗೆ ಅಡಿಗೆಯವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅವರದ್ದೇನೂ ತೊಂದರೆಯಾಗದು ಎಂದುಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಗುತ್ತ ತನ್ನನ್ನು ಮೇಯಲು ಬಿಡುವ ವೇಳೆಯಾಯಿತೆಂದು ಎನ್ನುವ ನಂದಿನಿ. ಮರೆತೆನಲ್ಲ... ಮಗಳೇ... ಎನ್ನುತ್ತ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯತ್ತ ನಡೆದ ಭಟ್ಟರು ತಡವಾಗಿ ಹೋಯ್ತು ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಹಸುವಿನ ಮೈನೇವರಿಸಿ ಲಲ್ಲೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಮುಖವನ್ನು ಅವರ ಭುಜದ ಮೇಲಿಟ್ಟು ಅವರ ಮಾತನ್ನು ಆಲಿಸುವ ನಂದಿನಿ. ಭಟ್ಟರ ಈ ಏಕಮುಖ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದವರು ಈ ಮನುಷ್ಯ ಸರಿಯಿದ್ದಾನೋ ಎಂದು ಸಂಶಯಪಡುವಷ್ಟು ಅನ್ಯೋನ್ಯತೆ ಮೂಕಪ್ರಾಣಿಯ ಜೊತೆ. ಪ್ರೀತಿಗೆ ಭಾಷೆಯ ಕಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಹೃದಯಗಳ ಬೆಸುಗೆಗೆ ಅದು ಬೇಡದ ಸಾಮಗ್ರಿ. ಹಸುವಿನ ಕೊರಳಕಣ್ಣಿಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ ಮೇಯಲೆಂದು ಹೊರಗೆ ಬಿಟ್ಟು ಹಿಂದಿರುಗುವಾಗ ಮನೆಯೆದುರಿನ ಹೊಸ ಅಡಿಕೆತೋಟ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದದ್ದೇ ಫಕ್ಕನೆ ಕೊನೆತಿಮ್ಮನ ನೆನಪು. ನಿನ್ನೆ ಸಂಜೆಯಲ್ಲವೇ ಅವನು ಬಂದದ್ದು, ಹಸುವಿಗೆ ಹುಲ್ಲುಹಾಕಿ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ವಾಪಸು ಬರುವಾಗ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಅವನನ್ನು. ನೋಡಿದ್ದು. ಆವರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಬ್ಬುಗತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಆಕೃತಿ. ಹೆಗಲಮೇಲೊಂದು ಕಂಬಳಿಯೋ... ಮತ್ತೊಂದೋ.. ಇದ್ದ ಹಾಗಿತ್ತು. ಯಾರದು? ಎಂಬ ಭಟ್ಟರ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ “ನಾನು, ನಾಳೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಹನ್ನೊಂದರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಬರ್ತೇನೆ ತಯಾರಿರಿ ಅಯ್ಯ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಕರಗಿಹೋಗಿದ್ದ. ಅದು ತಿಮ್ಮನದೇ ಧ್ವನಿಯಾಗಿತ್ತಲ್ಲವೇ..?

ಅವನಲ್ಲದೆ ಮತ್ತಾರು ಬರಲು ಸಾಧ್ಯ? ಅಡಿಕೆಕೊನೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ತಿಮ್ಮನನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಮತ್ತಾರಿದ್ದಾರೆ... ಆದರೆ ಕೊನೆಕೊಯ್ಲು ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಮುಗಿದುಹೋಗಿದೆ. ಈ ವೈಶಾಖದಲ್ಲಿ ಇವನು ಯಾಕೆ ಬಂದ ಅನ್ನಿಸಿದರೂ ತಕ್ಷಣ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ತಾವೇ ಅವನನ್ನು ಬರಹೇಳಿದ್ದು ನೆನಪಾಗಿತ್ತು. ಒಳ್ಳೆಯ ಅಡಿಕೆ ಸಸಿಯಿಲ್ಲದೆ ಕಳೆದವರ್ಷ ಹೊಸ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಸಸಿಯನ್ನೇ ನೆಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಉದ್ರೆಯ ಮಂಜಣ್ಣನ ಮನೆಯ ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆಂದು ಹೋಗಿದ್ದಾಗ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಮಾತಿನಮಧ್ಯೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಸ್ತಾಪ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದ ಹೊಸೂರಿನ ಗುರುಮೂರ್ತಿ “ಭಟ್ರೆ ಯೋಚ್ನೆ ಮಾಡಡಿ, ಎರಡು ವರ್ಷದ ಒಳ್ಳೆ ಅಡಿಕೆ ಸಸಿ. ಒಂದೊಂದು ಗಣ್ಣು ಹತ್ತಿದ್ದು ಯಂದೇ ಇದ್ದು. ನಿಮಗೆ ಎಷ್ಟು ಬೇಕು ಹೇಳಿ. ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಸಸಿಗೆ ಹನ್ನೆರಡರಂತೆ ಮಾರಿದ್ದೆ. ನೀವು ಹತ್ರೂಪಾಯಂತೆ ಕೊಡಿ’’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಮುಂಗಡವಾಗಿ ಐನೂರು ರೂಪಾಯಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋದವನು ನಂತರ ಕಣ್ಣಿಗೇ ಬಿದ್ದಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ನಡೆಯುವಾಗ ಛಳಿಬಿದ್ದು ಸಸಿನೆಡುವ ಶ್ರಾಯವೇ ಮುಗಿದು ಹೋಗಿತ್ತು. ಈ ವರ್ಷ ಯಾರ ಹಂಗೂ ಬೇಡ, ನಂಬಿಕೆಯೂ ಬೇಡ ಎಂದುಕೊಂಡು ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಸಸಿ ಮಾಡಲಿಕ್ಕೆಂದು ಹಳೆಯ ತೋಟದಲ್ಲಿದ್ದ ಒಳ್ಳೆಯ ಬೀಜವಾರಿ ಅಡಿಕೆಮರವನ್ನು ಆರಿಸಿ ಅಡಿಕೆಕೊನೆಯನ್ನು ಕೊಯ್ಸದೆ ಬೀಜಕ್ಕೆಂದು ಹಾಗೆಯೇ ಬಿಡಿಸಿದ್ದರು. ಈಗ ಬೀಜದ ಅಡಿಕೆ ಬಲಿತು ಹಣ್ಣಾಗಿ ಉದುರುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಆದಷ್ಟು ಬೇಗ ಕೊನೆ ತೆಗೆಸಿ ಸಸಿಮುಡಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ತಿಮ್ಮನಿಗೆ ಬರಲು ಹೇಳಿದ್ದರು.

ಹೊತ್ತಲ್ಲದ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಅವಳ್ಯಾರೋ ಅದೇನೋ ಆದಂತೆ ಈ ಮುಂಜಿಯ ಗಡಿಬಿಡಿಯಲ್ಲಿಯೇ ತಿಮ್ಮ ಕೊನೆಕೊಯ್ಯಲು ಬರುತ್ತೇನೆ ಎನ್ನುತ್ತಾನಲ್ಲ ಎನಿಸಿ ಅದನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದಾಗಿದ್ದ. ಏನದರಾಗಲಿ, ಅವನು ಬಂದಾಗ ಕೊನೆಯನ್ನು ಕೊಯ್ಸಿಬಿಡಬೇಕು, ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಬೀಜದ ಅಡಿಕೆಯೆಲ್ಲ ಉದುರಿ ಹಾಳಾಗಿಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂದುಕೊಂಡವರು ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸತೊಡಗಿದರು. ತಿನ್ನಲು ಹಾಕಿದ್ದ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಕಾಲಡಿಗೆ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಮಲಗಿದ್ದ ಹಸು. ಈ ನಂದಿನಿ ತಿನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹಾಳು ಮಾಡೋದು ಜಾಸ್ತಿ. ಹುಲ್ಲಿನ ಧಾರಣೆಯಾದರೂ ಗೊತ್ತಾ ಅವಳಿಗೆ ಅನ್ನಿಸಿ ಮೂಕಪ್ರಾಣಿಯ ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತಿಕೆಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುವ ತಮ್ಮ ಮೂರ್ಖತನಕ್ಕೆ ತಮ್ಮೊಳಗೇ ನಕ್ಕರು.

ತಿಮ್ಮ ಬರುತ್ತೇನೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದು ಹನ್ನೊಂದು ಘಂಟೆಗಲ್ಲವೇ? ಈಗ ತೋಟಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಒಂದು ಸುತ್ತು ಹಾಕುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವನು ಅಲ್ಲಗೇ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಬೀಜದ ಕೊನೆಯಿಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದರೆ ಸರಿ ಎನ್ನಿಸುವಾಗ ಅಸಲಿಗೆ ನಿನ್ನೆ ಸಂಜೆ ಬಂದವನು ತಿಮ್ಮನೇ ಹೌದೋ ಅಲ್ಲವೋ ಎಂಬ ಸಂಶಯವೂ ಮೂಡತೊಡಗಿತು. ಸಂಜೆಗತ್ತಲು, ಮುಖಬೇರೆ ಸರಿಯಾಗಿ ತೋರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೆಗಲಮೇಲೊಂದು ಕಂಬಳಿ. ಜೊತೆಗೆ ತೋಳಲ್ಲಿ ಸುರುಳಿಸುತ್ತಿದ ಹಗ್ಗದಸಿಂಬಿಯೊಂದು ಇದ್ದ ಹಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ತಿಮ್ಮ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಓಡಾಡುವವನಲ್ಲ. ಕೈಯ್ಯಲ್ಲಿ ಪುಂಡಿನಾರು ಹಿಡಿದು ಸಮಯ ಸಿಕ್ಕಾಗಲೆಲ್ಲ ಮಾತಾಡುತ್ತಲೇ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಹೊಸೆಯುವ ನಮ್ಮೂರಿನ ನಾಗಾನಾಯ್ಕನ ಹಾಗೆ ಇವನೂ ಹಗ್ಗಹೊಸೆಯುತ್ತಿದ್ದನಾ...? ಅಥವಾ ಕೊನೆಯಿಳಿಸುವ ನೇಣಿನ ಹಗ್ಗವನ್ನು ತಂದಿದ್ದನೋ ಏನೋ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಭಟ್ಟರನ್ನು ಕಾಲುಗಳು ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮನೆಯೆದುರಿನ ಅಡಿಕೆ ತೋಟಕ್ಕಿಳಿಸಿದವು.

ಹಸಿರುಕ್ಕಿಸುವ ಅಡಿಕೆತೋಟ, ಬೆವರಹನಿಯನ್ನುಂಡೇ ಬೆಳೆದು ನೋಡುವ ಕಣ್ಣನ್ನು ತುಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಖಾಲಿಯಿದ್ದ ಗದ್ದೆಯನ್ನು ತೋಟದ ರೂಪಕ್ಕೆ ತರಲು ಪಟ್ಟಪರಿಶ್ರಮವೆಷ್ಟು? ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹತ್ತುವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳ ಚಿತ್ರಮಾಲೆ. ಹಳೆಯ ತಳಪಾಯದ ಹೊಸಸ್ಮರಣೆ. ಮಳೆಗಾಲದ ಪ್ರಾರಂಭ, ಊರಲ್ಲಿಯೇ ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಿದ್ದ ಘಟ್ಟದ ಕೆಳಗಿನ ನಂದಿಶೆಟ್ಟಿ “ಅಯ್ಯ, ಮಳೆಗಾಲ. ತೋಟದ ಕೆಲಸವೂ ಇಲ್ಲ ಕಾಣಿ. ನಿಮ್ಮ ಗದ್ದೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಗೆ ಮಾಡ್ತೆ. ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗ. ಇಲ್ಲ ಅಂಬೂಕಾಗ ಒಡೆಯ’’ ಅಂತ ಅಂಗಲಾಚಿದ. ಇರುವ ಒಂದೆಕರೆ ಗದ್ದೆಯ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಎತ್ತು, ನೇಗಿಲು, ನಾಟಿ ಎಂದು ಒದ್ದಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಇದೇ ವಾಸಿ. ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದರೆ ಬೇಸಾಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿ. ಕಡೆಗೂ ನಮಗೆ ಬೇಕಾಗೋದು ಎಲ್ಲರ ಹಾಗೆ ಆರಡಿ-ಮೂರಡಿಯೇ ತಾನೆ ಅಂದುಕೊಂಡು ಪಾಲಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು. ಗದ್ದೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೇ ಸಣ್ಣಗುಡಿಸಲನ್ನೂ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಉಳಿದ. ಎರಡು ವರ್ಷ ಸರಿಯಾಗಿಯೇ ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದ. ಮೂರನೇ ವರ್ಷ ತನ್ನನ್ನು ಕೇಳದೆಯೇ ನಾಟಿಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಿದ. ಕಂಡಾಗ ಅವನ ರೀತಿ, ನೀತಿಗಳೂ ಸಹ ಬೇರೆಯೇ ಆಗಿ ತೋರತೊಡಗಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಭಟ್ಟರ ಗದ್ದೆಯನ್ನು ಬಿಡೂಕೆ ನಂಗೇನು ಮರ್ಲಾ..? ಎಂದು ಒಬ್ಬಿಬ್ಬರ ಹತ್ತಿರ ಪಿಸುಗುಟ್ಟಿದ್ದೂ ಕಿವಿಗೆ ಬಿತ್ತು. ಇಂತವರ ಹತ್ತಿರ ಘಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಮಾತಾಡುವಂತೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಒಟ್ಟಾಗಿಬಿಡುವ ಕಾಕಸಮೂಹ. ಹಾರಾಡುವುದು ಆಕಾಶದಲ್ಲೇನೋ ಹೌದು. ಆದರೆ ನೋಟ ಮಾತ್ರ ಕೆಳಗಿರುವ ಕೊಳಚೆಯತ್ತ. ತಪ್ಪೋ ಸರಿಯೋ ಬಾಯಿದ್ದವನದೇ ಬಲ. ಅವನದ್ದೇ ಬದುಕು. ಬೇಟೆಯಾಗುವುದು ಮಾತ್ರ ಒಂಟಿದನಿಯೇ. ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುವವರ ತಲೆಯನ್ನೊಡೆದಾದರೂ ಸರಿ, ತಾವು ಬದುಕಬೇಕೆಂಬ ಇಂತಹ ಬುದ್ದಿ ಯಾಕಾದರೂ ಬರುತ್ತದೋ ಅನ್ನಿಸಿತ್ತು. ಕಳೆದ ವರ್ಷವಷ್ಟೇ ಕಲ್ಮನೆಯ ಶಾಂತಣ್ಣನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆಳೊಬ್ಬ ಹಲಸಿನಕಾಯನ್ನು ಕೊಯ್ದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಕುಡಿದು ಮರಹತ್ತಿಬಿದ್ದು ಪೆಟ್ಟುಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಅವನ ಹೆಂಡತಿ, ಮಕ್ಕಳು, ಮತ್ತಾವುದೋ ಸಮಿತಿಯವರು ಧರಣಿ ನಡೆಸಿ ಗಲಾಟೆ ಮಾಡಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಕೊಯ್ದುಕೊಂಡು ಹೋಗು ಎಂದ ತಪ್ಪಿಗೆ ಐವ್ವತ್ತುಸಾವಿರ ತೆರುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಭಟ್ಟರ ಸ್ಮರಣೆಗೆ ಬಂದು ತಕ್ಷಣ ಪಟೇಲರ ಮನೆಗೆ ಓಡಿದ್ದರು. ಅವರ ಮನೆಯ ಶೇರುಗಾರ ಗೋಪು ಶೆಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪಂಚಾಯ್ತಿಕೆ ಮಾಡಿ ಪಾಲಿಗೆ ಗದ್ದೆ ಮಾಡಲು ಕೊಟ್ಟ ತಪ್ಪಿಗೆ ಹತ್ತುಸಾವಿರ ಕೊಟ್ಟು ಗದ್ದೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇನ್ನುಮುಂದೆ ಇಂತಹ ಉಸಾಬರಿಯೇ ಬೇಡವೆಂದು ಆ ವರ್ಷವೇ ಗದ್ದೆಗೆ ಅಡಿಕೆಸಸಿ ತುಂಬಿದ್ದರು. ಇಂದು ವರ್ಷ ಹದಿನೈದು ಕ್ವಿಂಟಾಲು ಅಡಿಕೆ, ವೀಳ್ಯದೆಲೆ, ಕರಿಮೆಣಸು, ಏಲಕ್ಕಿ ಎಲ್ಲದರ ಸಂಗಮ. ಒಂದುಬಾರಿ ತೋಟವನ್ನು ಸುತ್ತಾಡಿದರೆ ಎಂತಹ ಸುಖ, ಎಲ್ಲ ಬೇಗುದಿಯೂ ಮಾಯ.

ಅಡ್ಡಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಭಟ್ಟರು ಏಲಕ್ಕಿ ಮುಡಿಯೊಂದರ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ಸೋಗೆಯೊಂದನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಿದರು. ನಿತ್ಯದ ಖರ್ಚಿಗೆಂದು ನಾಲ್ಕಾರು ನಿಂಬೆಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ದುಕೊಂಡರು. ತೋಟವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಇನ್ನೆಷ್ಟು ದಿನವೋ ಈ ಮಣ್ಣಿನ ಋಣ ಎನ್ನಿಸಿತು. ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಲ್ಲಿರುವ ಒಬ್ಬನೇ ಮಗ. ಅವನಿಗೆ ಬೇಕಾ ಇದೆಲ್ಲ? ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಹೆಂಡತಿ, ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ನಾಲ್ಕು ದಿನವಿದ್ದು ಹೋಗುವವ. ನಂತರ ದಿನಕ್ಕೊ ನಾಲ್ಕುದಿನಕ್ಕೋ ಒಮ್ಮೆ ಫೋನ್ ಮಾಡಿದರೆ ಅವನ ಕರ್ತವ್ಯ ಮುಗಿಯಿತು. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳಿ, ಕೇಳಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಆಪ್ತ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಶಾಮಣ್ಣನೂ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂದು ಎರಡುವರ್ಷವೇ ಕಳೆದುಹೋಯಿತು. ‘ಶಂಕರೂ, ಈಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊಡಿಸೋದು ಅಂದ್ರೆ ಅವರನ್ನ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳೋದಷ್ಟೆ’ ಎಂಬ ಅವನ ಮಾತು ಸ್ಮರಣೆಗೆ ಬಂತು. ಹೌದು, ಪ್ರೀತಿಗೆ ಸ್ವಾರ್ಥದ ಬೇಲಿ. ನೆಲದುದ್ದಕ್ಕೂ ಹರಡಿ ಬೆಳೆಯಹೊರಟ ಬಳ್ಳಿಯ ತುದಿಚಿವುಟುವ ಸಲ್ಲದ ಕೆಲಸ. ಬೀಜವನ್ನೇ ನುಂಗುವ ನೆಲ. ಛೇ... ಎಂತಹ ಯೋಚನೆ? ಭಟ್ಟರ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ರಥಚಕ್ರದ ಪರಿಭ್ರಮಣ.

ಅರೆ..! ಇಷ್ಟು ಹೊತ್ತಾದರೂ ಕೊನೆತಿಮ್ಮ ಬರಲೇ ಇಲ್ಲವಲ್ಲ. ಇಂದು ಬರುತ್ತಾನೋ ಇಲ್ಲವೋ. ಮನೆಗಾದರು ಹೋಗುವ ಅಂದುಕೊಂಡ ಭಟ್ಟರು ತೋಟದ ದಣಪೆಯನ್ನು ದಾಟುತ್ತಿದ್ದರಷ್ಟೆ. ಏಕೋ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದುರೀತಿಯ ಛಳಕು. ಮೈಯ್ಯೆಲ್ಲ ಬೆವರು. ವಯಸ್ಸಾಯ್ತಲ್ಲ. ಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ ತೋಟವನ್ನು ಸುತ್ತಿದ್ದರ ಪರಿಣಾಮ. ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಒಂದು ಘಳಿಗೆ ತಣ್ಣಗೆ ಮಲಗಿದರೆ ಎಲ್ಲ ಸರಿಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಮನೆಗೆ ಬಂದವರು ರುಕ್ಮಿಣೀ, ಒಂದು ಲೋಟ ಮಜ್ಜಿಗೆ ಕೊಡು. ಯಾಕೋ ತುಂಬ ಬಾಯಾರಿಕೆ ಎನ್ನುತ್ತ ಜಗುಲಿಯಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಾಗಿದ್ದರಷ್ಟೆ. ಹೊರಗೆ ಅಯ್ಯಾ ತಯಾರಾ? ಎಂಬ ತಿಮ್ಮನ ಧ್ವನಿ. ಇಷ್ಟೊತ್ತು ನಿನಗಾಗೇ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಕಾದು ವಾಪಸ್ ಬಂದೆನಲ್ಲೋ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಬಾಯಿ ತೆರೆದರೆ ಶಬ್ದವೇ ಹೊರಬೀಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಗಂಟಲು ಕಟ್ಟಿ ಮಾತನಾಡಲೂ ಆಗದ ಸ್ಥಿತಿ. ಶರೀರದ ತುಂಬ ಸಾವಿರಚೇಳುಗಳು ಒಮ್ಮೆಗೇ ಕುಟುಕಿದಂತೆ ಯಮಯಾತನೆ. ಭಟ್ಟರ ಕಣ್ಣಿನರೆಪ್ಪೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮುಚ್ಚತೊಡಗಿತು.
***
ಉಪನಯನದ ಮನೆಯಂಗಳದಲ್ಲಿ ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆಂದು ತಂದ ಬಿದಿರುಗಳ.
ಮಂಟಪದ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕೆಂದು ತಂದಿದ್ದ ಬಿಳಿಯಬಟ್ಟೆ.
ಆದರೆ... ಇಷ್ಟೆ... ಜನಿವಾರವನ್ನು ಎಡಕ್ಕೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡ ಭಟ್ಟರ ಮಗ. ಪುರೋಹಿತರು ಕೈಯ್ಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಎಳ್ಳು, ದರ್ಭೆ.

Sunday, May 9, 2010

ಹಳ್ಳಿ ಬದುಕು


ಇದು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದಿನ ಚಿತ್ರವಲ್ಲ.ಸದ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹಿಡಿದ ಬಿಂಬವಷ್ಟೇ.ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಈಗ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ/ಸಂಜೆ ಎರಡು ತಾಸು ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಕ್ಕಿ ಖೋತಾ.ಹಳ್ಳಿಯಜನ ಸಂಜೆಯವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತು ಕಳೆಯಲು ಎಲೆಅಡಿಕೆ ಹಾಕಲು ಕವಳದ ಬಟ್ಟಲಿಗೆ ಮೊರೆ ಹೋಗುವದು ಸಾಮಾನ್ಯ.

Sunday, April 18, 2010

ಕೃಷಿ-ದೃಷ್ಟಿ

ಕೃಷಿ-ದೃಷ್ಟಿl
ತೂಗುವ ಕೊನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸಂಪಧ್ಭರಿತ ಅಡಿಕೆ ತೋಟಕ್ಕೆ ನೋಡುಗರ 'ಕಣ್ಣು'ಬಿದ್ದಿತೆಂಬ ಭಯ.ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಶರಣು. ಈ ಸೃಷ್ಟಿ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು ಚವತ್ತಿ ಹೊಸ್ಮನೆಯ ನವೀನ ಭಟ್ಟರ ತೋಟದಲ್ಲಿ..

Saturday, March 20, 2010

ಕೃಷಿ ತಾತ್ಸಾರಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಕಾರಣವಲ್ಲವೇ?


ಪ್ರಸ್ತುತ ಉಜಿರೆಯಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಓದುತ್ತಿರುವ ಶ್ರೀ ವಿಜಯ್ ಜೋಶಿ ಕೃಷಿ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ಅಪ್ಪಟ ಮಲೆನಾಡಿನ ಹುಡುಗ. ಸಹಜವಾಗಿ ಅವರ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಬಗೆಗಿನ ಕಾಳಜಿ ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಎದ್ದು ತೋರುತ್ತಿದೆ. ಮುಂದೆ ನೀವು ಓದುವ ಪ್ಯಾರಾಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಲ್ಲಿರುವ ತಾತ್ಸಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಜೋಶಿಯವರು ತಮ್ಮ ಪೆನ್ನಿನಿಂದ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬರೆದ ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಲೇಖನ ಇದೀಗ ತಮ್ಮೆದುರಿಗಿದೆ.



"ಹಳ್ಳಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೇನ್ರಯ್ಯಾ ಗೊತ್ತು? ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಕಾರ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಎಂದರೆ ಒಂಥರಾ ವಾರಾಂತ್ಯದ ರಜಾ ತಾಣಗಳಿದ್ದಂತೆ. ನಿಮಗೆ ಇಲ್ಲಿನ ತಂಪಾದ ಹವೆ ಇಷ್ಟ, ಇಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರ ಇಷ್ಟ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿನ ಹಸಿರು ಇಷ್ಟ..."

ಮೊನ್ನೆ ವಯಕ್ತಿಕ ಕಾರ್ಯನಿಮಿತ್ತ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿರಸಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಂತ ತೋಟ, ಗದ್ದೆ ನೋಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಸ್ನೇಹಿತನ ಜೊತೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹಳ್ಳಿಯ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಅಭಿಮಾನಕ್ಕೆ ಆತನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಈ ಮೇಲಿನಂತಿತ್ತು.

"...ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಭವಿಷ್ಯವಿದೆ ಅಂತ ನನಗಂತೂ ಅನಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬೆಳೆಗೆ ಬೆಲೆಯಿಲ್ಲ. ನಾವು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಗೌರವವಿಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಓದಿಕೊಂಡು ಯಾವುದೋ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡ ಅಂದರೆ ಹೆಣ್ಣು ಹೆತ್ತವರು ಸ್ಪರ್ದೆಗೆ ಬಿದ್ದವರಂತೆ ಅವನ ಬೆನ್ನು ಬೀಳುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ಹಳ್ಳಿಯ ಕೃಷಿಕನೊಬ್ಬನಿಗೆ ಹೆಣ್ಣು ಕೊಡುವವರು ಇಲ್ಲ. ಆತ ತನ್ನ ಕೃಷಿ ಅಗತ್ಯತೆಗಾಗಿ ಏನೇ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿದರೂ ಅವನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮರ್ಯಾದೆ ಇಲ್ಲ. ಅಲ್ಲ ಮಾರಾಯಾ, ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಎಷ್ಟೇ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿರಬಹುದು ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಹಿತ್ತಿಲಿನಲ್ಲಿ ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾ ಹೇಳು. ಇನ್‌ಫೋಸಿಸ್‌ನವರು ಎಲ್ಲಾದರೂ ಅಕ್ಕಿ ಬೆಳೆದು ಅವರ ನೌಕರರ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾ? ರೈತ, ಕೃಷಿಕನ ಶ್ರಮ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಈ ಸಮಾಜ ಸೂಕ್ತ ಗೌರವ ನೀಡದ ಹೊರತು ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಭವಿಷ್ಯವಿಲ್ಲ."

ನನ್ನ ಕೃಷಿಕ ಸ್ನೇಹಿತ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರೆ ಸುಶಿಕ್ಷಿತರು ಅಂತ ಕರೆಸಿಕೊಂಡು ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಗತಿಯ ಬಗ್ಗೆ, ಮಾಹಿತಿ ತಂತಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳ ಕೆಲಸಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಮಾನದ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡುವವರು ನಮ್ಮವರೇ ಆದ ರೈತ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಮುದಾಯದವರ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ, ಅವರ ಶ್ರಮಜೀವನಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ಗೌರವದ ಬಗ್ಗೆ ಮನಸ್ಸು ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

ಇವತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ನಗರಗಳತ್ತ ಯುವಕರು ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದರ ಕುರಿತು ಸಾಕಷ್ಟು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. "ನಾವೆಲ್ಲ ಯುವಕರಾಗಿದ್ದಾಗ ಹೀಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ಯುವಕರಿಗೆ ಪೇಟೆಯ ಹುಚ್ಚು, ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಹಣದ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಮೋಹ ಅಧಿಕ. ಅಷ್ಟಲ್ಲದೆ ಅವರಿಗೆ ಮೈಬಗ್ಗಿಸಿ ದುಡಿಯಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಇಂದಿನ ಯುವಕರು ಪೇಟೆಗಳತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ" ಎಂಬ ಮಾತು ಸಾಕಷ್ಟು ಬಾರಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಪೂರ್ತಿ ಸುಳ್ಳಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಹಳ್ಳಿಯ ಯುವಕರ ಪೇಟೆ ಪೆರೇಡ್‌ಗೆ ಕೇವಲ ದುಡ್ಡಿನ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಾಮೋಹ ಮತ್ತು ಮೈಗಳ್ಳತನ ಮಾತ್ರ ಕಾರಣವಲ್ಲ. ಅವೆರಡನ್ನು ಮೀರಿದ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂಗತಿಗಳು ಇವತ್ತಿನ ವಲಸೆಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಕಾರಣಗಳಾಗುತ್ತವೆ.

ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹವ್ಯಕ ಸಮುದಾಯದವರಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇತ್ತು. ಹೆಣ್ಣು ಹೆತ್ತವರು ತಾವು ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಕೊಡಲಿಚ್ಛಿಸುವ ಗಂಡಿನ ಮನೆಯ ತೋಟ ಹೇಗಿದೆ (ಎಷ್ಟಿದೆ ಅಂತಲ್ಲ!) ಅಂತ ಹೇಗಾದರೂ ಮಾಡಿ ಕಂಡುಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಗಂಡು ತನ್ನ ತೋಟವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಅಂದರೆ ಆತನಿಗೆ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಧಾರೆ ಎರೆದು ಕೊಡಬಹುದು ಎಂದು ಅಂದಿನವರು ನಂಬುತ್ತಿದ್ದರು. ಏಕೆಂದರೆ; ಆತ ತನ್ನ ಮನೆಯ ತೋಟವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಅಂದರೆ ಆತನಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸರಿಯಾಗಿ ಗೊತ್ತಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಆತ ಮನೆಗೆ ಬರುವ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಭಾವ ಅಂದಿನ ಹವ್ಯಕರದಾಗಿತ್ತು. ಕೃಷಿ ಬದುಕಿನ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಅರಿತು ಗಂಡಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹವ್ಯಕ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಇದ್ದಿದ್ದನ್ನು ಹಿರಿಯ ಹವ್ಯಕರು ಇಂದಿಗೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಆದರೆ ಇವತ್ತು ಅದೇ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಏನಾಗಿದೆ ಗೊತ್ತಲ್ಲ? ಊರಿನಲ್ಲಿ ತೋಟ, ಗದ್ದೆ ನೋಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಅನೇಕ ಹವ್ಯಕರು ಇಂದು ಒತ್ತಾಯದ ಅವಿವಾಹಿತ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಳ್ಳುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಹಳ್ಳಿಯ ಹವ್ಯಕ ಮಾಣಿಗಳಿಗೆ ಜಪ್ಪಯ್ಯ ಅಂದರೂ ಹೆಣ್ಣು ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕೆಲ ಹವ್ಯಕ ಹುಡುಗಿಯರು ಕೂಡ "ಹಳ್ಳಿಯವನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ನನ್ನಮ್ಮ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದು ಸಾಕು. ನಾನಾದರೂ ಪೇಟೆಯವನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಆರಾಮವಾಗಿರೋಣ ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ" ಅಂತ ಮುಲಾಜಿಲ್ಲದೇ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹವ್ಯಕರಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಹೆತ್ತ ಅನೇಕ ಮಂದಿ ಇದೇ ಧಾಟಿಯ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹಳ್ಳಿಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಲ್ಲ, ಪೇಟೆಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿಯೇ ಎಲ್ಲ ಅಂತ ಇವರಿಗೆ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟವರು ಯಾರು ಸ್ವಾಮಿ?

ಇದು ಕೇವಲ ಹವ್ಯಕ ಸಮುದಾಯದ ಕಥೆಯಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಸಮುದಾಯಗಳ ವ್ಯಥೆ.

ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್, ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್, ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ಗೆ ಅಪಾರವಾದ ಗೌರವ ಕೊಡುವ ಇಂದಿನ ಸಮಾಜ, ಶ್ರಮಿಕ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ರೈತ ಮತ್ತು ಆತನ ಕೆಲಸಕ್ಕೇಕೆ ಗೌರವ ನೀಡುತ್ತಿಲ್ಲ?

ಇವತ್ತು ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂದು ಕೃಷಿ ಅಥವಾ ರೈತಾಪಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಯುವಕ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವಯಸ್ಕರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಿನ್ನಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಅದು ಯಾವುದೇ ಹಳ್ಳಿಯಿರಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಕ್ಷರ ಕಲಿತವ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಯಾವುದಾದರೂ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ನಿಲ್ಲಲು ಪ್ರಯತ್ನ ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಆ ಅಕ್ಷರ ಕಲಿತವನಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗಿನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಜ್ಞಾನವಿದ್ದರೆ ಬೆಂಗಳೂರು, ಮುಂಬಯಿಯ ಹಾದಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ಆತ ಖಂಡಿತ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದು ರೈತನಾಗಿ ಬದುಕುವ ಕನಸು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಇವತ್ತಿನ ಯುವಕರಲ್ಲಿ ರೈತಾಪಿಯನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದವರಲ್ಲ.

ಇಂಥ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಸನ್ನಿವೇಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ನಮ್ಮ ಹುಡುಕಾಟ ಬಂದು ತಲುಪುವುದು ಇಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಾಲಬುಡಕ್ಕೆ.

ನಾನು ಕುಂದಾಪುರದ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಶಿಕ್ಷಕರೊಬ್ಬರು "ನೀವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಲಿಯದಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲೇ ಇರಬೇಕಾದೀತು" ಎಂದು ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಪದೇ ಪದೇ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಇನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೆನಪಿದೆ. ಬಹುಷಃ, ಅವರ "ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಇರಬೇಕಾದೀತು" ಎಂಬ ಮಾತು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿಯೂ ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ಬಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಇರುವುದು ಮಹಾ ಅಪರಾಧ ಎಂಬ ಭಾವವನ್ನು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಬಿತ್ತುತ್ತಿತ್ತು. ನಮಗೆ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ಒಳೆಯ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಪಡೆದು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೋ ಅಥವಾ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೋ ಹೋಗಿ ನೆಲೆಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾಸು ಮಾಡಿಕೊಂದವರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಆದರ್ಶವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರೇ ಹೊರತು, ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲೇ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯ ಕುರಿತು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿ ಗ್ರಾಮಜೀವನದಲ್ಲೇ ಬದುಕಿನ ಸಾರ್ಥಕ್ಯ ಕಂಡ ರೈತನೊಬ್ಬನ ಜೀವನಗಾಥೆಯನ್ನು ಆದರ್ಶವನ್ನಾಗಿ ಯಾವತ್ತೂ ಹೇಳಿಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಇಂಥದೆಲ್ಲ ಕಥೆಗಳ, ನಿದರ್ಶನಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿಯೇ ನಮ್ಮ ಓರಗೆಯ ಅಸಂಖ್ಯ ಮಂದಿ ಯುವಕರ ಪಾಲಿಗೆ ರೈತ ಜೀವನ, ಕೃಷಿ ಜೀವನ ಎಂಬುದು ಓದಿನಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸಲಾಗದವರ ಪಾಲಿನ ಕೊನೆಯ ಆಯ್ಕೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿಸಿತು.

ನಾವು ಹೈಸ್ಕೂಲು, ಪಿಯುಸಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ’ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಏನಾಗಬೇಕು ಅಂತ ಬಯಸಿದ್ದೀರಿ?’ ಅಂತ ಶಿಕ್ಷಕರು, ಉಪನ್ಯಾಸಕರು ಕೇಳುವುದು ತೀರಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ನಾನು ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗುತ್ತೇನೆ, ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಗುತ್ತೇನೆ ಎಂಬ ಉತ್ತರಗಳೂ ತೀರಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದವು. ಆಪಿತಪ್ಪಿಯೂ ಕೂಡ ಯಾವುದೇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನಾನು ರೈತನಾಗುತ್ತೇನೆ ಅಂತ ಹೇಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಹುಷಃ, ನಾವು ಅಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕವರಿದ್ದಾಗಲೇ ನಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ರೈತಾಪಿ ಎಂಬುದು ಅಕ್ಷರವಿದ್ಯೆ ಕಲಿಯಲಾಗದವರ ಪಾಲಿನ ಕೊನೆಯ ಆಯ್ಕೆಯ ವೃತ್ತಿ ಎಂಬ ಭಾವ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಮನೆಮಾಡಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲೂ ಧೈರ್ಯ ಮಾಡಿ "ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತೋಟ ಇದೆ, ನಾನು ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ ನಮ್ಮ ಸಹಪಾಠಿಯೆಡೆಗೆ ನೋಡಿ ನಾವೆಲ್ಲಾ ಅಪಹಾಸ್ಯದಿಂದ ನಕ್ಕಿದ್ದು, ತರಗತಿಯ ಶಿಕ್ಷಕರು ಆತನನ್ನು ನೋಡಿ ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದು ಅನ್ನದಾತನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ನಾವು ಕೊಡುತ್ತಿರುವ ಗೌರವ ಯಾವ ಮಟ್ಟದ್ದಿರಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ನಿದರ್ಶನವಾಗಿತ್ತು.

ಅನುಮಾನ ಬೇಡ: ಇವತ್ತಿನ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿಯೇ "ನೀನು ರೈತನಾಗಬೇಡ; ನೀನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಲಿತು ತಿಂಗಳ ಪಗಾರ ಬರುವ ಯಾವುದಾದರೂ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೋ" ಎಂಬ ಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಎಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಬಿತ್ತಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪಾಲಕರು ಕೂಡ "ನಮ್ಮಿಂದ ಏನೂ ಮಾಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ, ನೀನಾದರೂ ಕಲಿತು ದೊಡ್ಡ ನೌಕರಿ ಹಿಡಿದು ಏನಾದರೂ ಮಾಡು" ಎಂದು ಪದೇ ಪದ್ದೇ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಿಳಿಹೇಳಿ ಅವರಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಬದುಕನ್ನು ಕೊನೆಯ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತಾಪಿ ಬುದ್ಧಿವಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲ, ಅದೇನಿದ್ದರೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಉಳಿಯುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಪಾಲಿನ ಕೊನೆಯ ಆಯ್ಕೆ ಎಂಬ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಇಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಪಾಲಕರು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗು ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಬಿತ್ತುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವತ್ತಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಜಗತ್ತು ಕೂಡ ಇಂಥದ್ದೊಂದು ಭಾವಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಟಿ ಕೊಡುವಂತೆ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಇವರೇ ಮುಂದೆ ದೊಡ್ಡವರಾದಾಗ ಅವರಿಂದ ರೈತಜೀವನದೆಡೆಗೆ ಗೌರವವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಮೂರ್ಖತನದ ಕೆಲಸವಾಗುತ್ತದೆ.

ರೈತ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಕನ ಶ್ರಮಜೀವನದೆಡೆಗೆ ಗೌರವ ಹುಟ್ಟಿಸದ, ರೈತರ ಯಶೋಗಾಥೆಗಳನ್ನು ಆದರ್ಶ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸದ ಇಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬದಲಾಗುವವರೆಗೆ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ಪಟ್ಟಣಗಳತ್ತ ಯುವಕರ ವಲಸೆ ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

Friday, February 12, 2010

ಆಲೇಮನೆ ಒಂದು ನೆನೆಪು.




ಕಬ್ಬಿನ ಗದ್ದೆಯ ನೆನಪುಗಳು ದಶಕದ ಹಿಂದೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದೆಲ್ಲಾ ಕೋಣನ ಗಾಣದ್ದೇ ಕಾರುಬಾರು.ಊರಲ್ಲೆಲ್ಲಾ "ಹ್ವಾಯ್ .ನಮ್ಮನೆ ಆಲೆಮನೆಗೆ ಮುದ್ದಾಂ ಬರವು.ಕಣೆ ನಿಲ್ಸತ್ತಾಇದ್ದಿ".ಎಂಬ ಕರೆಯುವಿಕೆಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆಲೆಮನೆ ಅದೊಂದು ಸಂಭ್ರಮ.ಮನೆ ಹಿರಿಯವರಿಗೆ ಕೆಲಸದ ಜವಬ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರೆ ಕಿರಿಯವರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಾಪಟ್ಟೆ ಖುಷಿ. ಹೆಂಗಳೆಯರಿಗೆ ನೆಂಟರಿಷ್ಟರನ್ನು ಕರೆದು ತೋಡ್ದೇವು, ಮಣ್ಣಿ ಕಜ್ಜಾಯ ಮಾಡುವದು ಮಾಮೂಲು.ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಆಟ ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಲೆಮನೆಯೇ ರಂಗಸ್ಥಳ. ಆಲೇಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂಜಾನೆ ೪:೩೦ ಕ್ಕೇ ಬೆಳಗು.ಲಾಟೀನಿನ ಮಂದಬೆಳಕಲ್ಲಿ ಕೊಪ್ಪರಿಗೆಯಬುಡದಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಕಾಯಿಸುತ್ತಾ ಮುಂಜಾನೆಯ ಮೊದಲ ಗೆಂಡೆಹಾಲನ್ನು ಕುಡಿಯುವ ಆಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಎನೋ ಗೆದ್ದ ಸಾಧನೆಯ ಹೊಳಪು. ಬೆಲ್ಲಕಾಯುವ ಕೊಪ್ಪರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕೊಳೆ ಕಳ್ಳಭಟ್ಟಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಯೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಗಾರರಿದ್ದರೆ ಯಜಮಾನನಿಗೆ ಬೆಲ್ಲದ ಹದಹಿಡಿವ ಆತಂಕ.ಕೊಪ್ಪರಿಗೆ ಇಳಿದ ನಂತರ ಬರುವ ನೊರೆಬೆಲ್ಲ.ಆಹಾ! ಅದರ ಸವಿ.ಬಲ್ಲವರಿಗೇ ಗೊತ್ತು. ಈಗಿನವು ಯಾಂತ್ರೀಕರಣದ ದಿನಗಳು.ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕೊರತೆಯನಡುವೆ ರೈತನೂ ಯಾಂತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಮೊರೆ ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ. ಕಬ್ಬಿನ ಗದ್ದೆಗಳು ಕಡಿಮೆ ಆಗುತ್ತಿದಂತೆ ಕೋಣದ ಗಾಣ ನಿಧಾನವಾಗಿ ತನ್ನ ತಿರುಗುವಿಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದೆ ಜೊತೆಗೆ ಕೋಣಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದ ಗುಂಬ್ರಿಗೆಜ್ಜೆಯ ನಾದ ಆಲೇಶೆಟ್ಟಿಯ ಹಾಡು ಎಲ್ಲವೂ ಈಗಿನ ಗ್ರೀವ್ಸ,ಲ್ಯಾಂಬೋರ್ಡಿನ್ ಡಿಸೆಲ್ ಇಂಜಿನ್ನಿನ ಅವಾಜಿನಲ್ಲಿ ಮರೆತುಹೋಗುತ್ತಿದೆ. ತನ್ಮೂಲಕ ಕೃಷಿಸಮುದಾಯದ ಒಂದುವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಈಗ ರೈತನಿಗೂಪುರುಸೊತ್ತಿಲ್ಲ.

(ಚಿತ್ರ ಬಾಲಣ್ಣ)